Zor zamanlar için beş psikoloji kitabı





1. İnsanın Anlam Arayışı - Viktor E. Frankl




Sanırım benim için "Anlam"ın hayatımızda kapladığı yerle ilgili yazılmış en önemli eser. Psikiyatrist Viktor Frankl'in Auschwitz'teki esaret günlerine yolculuk ediyor, aylar boyunca zor koşullarda yaşayan yüz binlerce insanı yaşamaya devam etmeye iten sebepleri anlamaya çalışıyoruz. Okurken, bir yandan sıradan insanlar olarak içimizdeki kötülüğün sınırlarını fark edip ürkerken, bir yandan da en zor koşullarda bile ayakta kalabilen, üretebilen, yaratabilen ve yaralarını sarabilen kendimiz gibi insanları görüp, umut ve cesaretle doluyoruz.


Ve bir de hayatın, sevgi ve nefret arasında her gün gerçekleşen bir seçim olduğunu anlıyoruz.



2. Varoluşçu Psikoterapi - Irvin Yalom




Bu kitap benim için varoluşçu psikoterapi konusunda temel bir eser olmaktan çok çok öte. İçinde barındırdığı Freud'dan Kierkegaard'a, Sartre'dan Camus'a, Kafka'ya ve Rollo May'e kadar alıntılar ve bunların yorumlanışı okuyucuya hem entelektüel hem de felsefi derinlik kazandırıyor. Bu kadar entelektüel bilginin böylesine duru ve açık bir şekilde sunulduğu pek esere rastlamadım.


Kitaptaki "Yalıtım," "Sorumluluk" ve "Anlamsızlık" bölümlerini ise şiddetle tavsiye ediyorum. Her bölümde örnek verdiği terapi vakaları ve Yalom'un her zamanki içtenliği ise benzeri olmayan, apayrı bir nimet.



3. Psikanaliz ve Sonrası - Engin Geçtan




Eğer psikanaliz kuramları konusunda tek bir rehber kitap seçseydim, bu kitabı seçerdim. Engin Geçtan hem Freud, Adler, Jung, Rank, Fromm gibi psikanalistlerin kuramlarını net bir şekilde özetliyor, hem de ego psikolojisi, psikolojik tipler, savunma mekanizmaları, doğum travması gibi konuları inceliyor. Ancak bütün hepsini 300 sayfada anlattığı için epey yoğun bir kitap bu; okunurken yavaşça hazmedilmesi gerekiyor.


Yalnız küçük bir tavsiye: özellikle savunma mekanizmalarını okurken çevrenizdeki insanların davranışlarını analiz etmek yerine işe kendinizden başlayın. Aslında bunu hep yapın.




4. İçsel Çatışmalarımız - Karen Horney





İnsanın içsel çatışmaları ve bu çatışmaların çözümlenmemesi halinde yarattığı korkular, kişilik fakirleşmeleri, umutsuzluk ve sadistik eğilimler gibi durumlar üzerine yazılmış, karanlık ama zihin açıcı bir kitap.


Karen Horney'in eserlerinde kendime ve nevrotik yapıma yönelik berbat gerçeklerle karşılaştım. Ama bu tür rahatsız edici bilgiler insanın canını sıka sıka onu iyileştiren bilgiler.


Bu karanlık bilgiler sayesinde hem kendimizi, hem de çevremizdeki kişileri, içsel çatışmalarımızı ve bu çatışmalarımızın yaratımı olan kişiliklerimizi daha iyi anlayabiliyoruz.



5. Yıkıcı Duygularla Nasıl Başa Çıkabiliriz - Daniel Goleman, Dalai Lama




Adı şaşırtmasın, bu bilindik Budizm üzerine yazılmış bir kitap değil. 2000 yılının mart ayında "Duygularımız" konusunda Dalai Lama önderliğinde gerçekleştirilen ve Daniel Goleman, Paul Ekman, Ricard Davidson gibi alanlarında uzman bilim insanlarının katıldığı bir konferansla ilgili: Yıkıcı duygular - evrimsel olarak neden varlar; bilim ve budizm yıkıcı duygularla başa çıkmada bize nasıl yardımcı oluyorlar?


Bu kitap sayesinde bir yandan nefret, kıskançlık gibi yıkıcı duyguların evrimsel nedenlerini, bir yandan da başa çıkmak için kullanılabilecek şefkat meditasyonları gibi araçlar hakkında bilgi alabiliyoruz.