Taze başlangıç etkisi

Yeni yıl, birçoğumuz için temiz bir sayfa açma umudunu temsil eder.

Ancak araştırmalar, her beş kişiden dördünün yeni yıl kararlarını sürdüremediğini ortaya koyuyor.

Yine de umut var. Konu hakkında uzman Profesör Katy Milkman’a göre, eski benliğimizi geride bıraktığımıza inanırsak, “taze başlangıç etkisi” sayesinde değişim daha kalıcı hale gelebilir.

Peki insan, bir günde, benliğini geride bıraktığına nasıl inanır?

...

Beynimiz, dönüm noktalarına ve yeni başlangıçlara oldukça duyarlıdır.

Milkman, zamanı sürekli akan bir nehir gibi değil, parça parça bölümler halinde algıladığımızı söyler.

Ve her bölümün bir bitişi ve diğer bölümün bir başlangıcı vardır.

Bu bölüm başlangıçları; yılın, ayın ya da haftanın ilk günleri olabileceği gibi ayrılık, taşınma, mezuniyet, işe başlama veya istifa gibi önemli hayat olaylarını da kapsayabilir.

Tarih veya olay gözümüzde ne kadar büyükse, taze başlangıç etkisi de o kadar büyük olur.

...

Yeni başlangıçlara karşı duyarlılığımız, tarih boyunca çeşitli ritüellerin doğmasına yol açtı.

Din tarihçisi Mircea Eliade’ye göre, Babil’deki Akitu Ayinleri’nden Eski Roma’nın Saturnalya’sına kadar toplumlar, “yeniden doğuş” ritüelleriyle bu etkiyi hayata geçirdi.

Kozmosun sürekli yeniden doğduğuna inandık.

Ortaçağ’da yaşamış coğrafyacı El-Dimeşki’ye göre İran Tatarlarının newroz kutlamalarında kral şöyle dermiş:

"İşte yeni yılın yeni ayının yeni günü; harcanmış zaman yenilenmelidir!"

...

Peki, taze başlangıcın yarattığı itici güç, neden kararımızı sürdürmemize yetmiyor?

Milkman bunu iki şekilde açıklıyor:

1. Yeni yıl kararları o kadar yaygın ki, sürdürebilenler az gibi görünse de, milyonlarca insan başarıya ulaşıyor.

2. Eğer zaten iyi bir süreçteysek, “yeni bir sayfa” inancı gelişimimizi bozabiliyor.

Taze başlangıç etkisi, özellikle bir önceki dönemden hoşnut olmayanlar için daha etkili oluyor.

Yansımalar & beklentiler

Değişimi sürdürmek için özgüvene ihtiyacımız var. Ancak çağımızın şefkatsiz telaşı, olumlu yönlerimizi görmemizi engelliyor.

Geçen sene, telaşımızı hafifletmek, birikimlerimizi fark etmek ve kendi hikayemize odaklanabilmek için bir kitapçık hazırlamıştım.

Yoğun ilginiz beni çok mutlu etti. Yanıtlarınızı paylaştınız, hatta bazıları çıktısını alıp şirketlerinde kullandı. Bunun için teşekkür ederim.

Bu sene, “Yansımalar & Beklentiler” formunu güncelledim.

...

Kitapçıkta, 2024’te neler biriktirdiğinizi ve 2025’te nelere öncelik tanımak istediğinizi belirlemek için yanıtlayabileceğiniz onar adet soru var.

2024’ten biriktirdiklerimize dair soru örnekleri:

> Geçen seneden hatırladığın en güzel anılar hangileriydi?

> Geçen sene en çok minnet duyduğun kişiler kimlerdi?

> Geçen sene kendinle gurur duyduğun şeyler nelerdi?

...

2025’ten beklentilerimize dair soru örnekleri:

> İlham aldığın ve saygı duyduğun insanlar kimler? Hangi nitelikleri seni etkiliyor?

> Hangi ortamlarda bulunmak seni yetersiz, değersiz veya çaresiz hissettiriyor?

İlham umuduyla, geçtiğimiz yılın bültenlerinden alıntılar da yerleştirdim.

Hedeflerinizi netleştirmek için dilerseniz huzursuzbeyin.com adresinden PDF formatındaki dosyayı indirip bastırabilir; dilerseniz Google Forms’a eklediğim formu doldurup bir kopyasını alabilirsiniz.

...

Geçmişi değiştiremeyiz, ama bugünden başlayarak geleceğimizi yeniden şekillendirebiliriz.

Yeni yıl, biraz da taze başlangıçlara olan inancımızdır. Benjamin Button’un sözleriyle bitirelim:

"Umarım, seni şaşırtacak şeyler yaşarsın. Umarım, daha önce hiç hissetmediğin şeyler hissedersin. Umarım, farklı bakış açıları olan insanlarla tanışırsın. Umarım, gurur duyacağın bir hayatın olur. Ama öyle olmadığını anlarsan… umarım, en baştan başlayacak gücü bulursun."

Yeni sayfaları anlamlı deneyimlerle doldurduğunuz bir yıl dilerim.

KİTAPÇIĞI BURADAN İNDİREBİLİRSİN.

FORM İÇİN BURAYI TIKLAYABİLİRSİN.

Kaynaklar:

Katy Milkman - How to Change

Mircea Eliade - Ebedi Dönüş Mitosu

The New York Times - Will Your Resolutions Last Until February?