Küçük ölümlerle biriken öfke

Rollo May'in aktardığı bir vakada danışan, zorlu bir ailede, çok sevdiği ama psikolojik problemleri nedeniyle sürekli ilgilenmesi gereken ablasıyla büyür.

Hep naziktir, hiç öfkelenmez ama yıllar geçtikçe depresyona girmeye başlar.

Uzun süren seanslardan sonra gerçeği anlar ve dile getirir:

“Ablama öfkelenmemek için depresyona giriyorum.”

...

Hayatımızı kendi yolumuzda yaşayamadığımızda öfke bizi yeniden yola sokmak ister.

İnsanı, kendini yaratmaya çalışan bir sanatçı olarak düşünerek Julia Cameron’u dinleyelim:

“Öfke anlaşılmak ister. Öfke saygı duyulmak ister. Neden? Çünkü öfke bir haritadır. Bize sınırlarımızı gösterir. Nereye gitmek istediğimizi gösterir.”

“Engellenmiş bir sanatçının iyileşmesinde öfke aslında sağlıklı bir işarettir.”

...

Rollo May’e göre kendi yolumuzdan gitmemiz engellendiğinde içimiz güçsüzlük duygusu ve öfkeyle dolar. Bizi en kısa sürede rahatlatan bağımlılıklara koşarız.

Zayıflık, "Ailemin taleplerini karşılayamıyorum", "İş bulamıyorum", "Cinsel açıdan yetersizim", "Ben bir hiçim" der.

Öfke ise, bize acı verici zayıflık durumuna sokan sevdiklerimizden ve dünyadan öç almanın yerine geçer.

Öfkemizi bastırır, kendimizden kopuşu bir süreliğine unutacağımız hazlara atılırız.

...

Clarissa Estes, hayat yolunda ilerledikçe ardımızda enkazlar biriktirdiğimizi söyler.

Kendimizden vazgeçtiğimiz, hayallerimizi paylaşamadığımız, samimi düşüncelerimizi söylemediğimiz için yaşadığımız irili ufaklı ölümlerdir bunlar....

Bundan kaçınamayız. Büyümek böyle bir şeydir.

Estes, yine de, öfkemizi bastırmak yerine, onun düşmancıl ateşini yaratıcı ateşe dönüştürmemiz için ilginç bir fikir sunar:

Yolda nerelerde öldüğümüze bakmak ve yasını tutmak.

Descansos

Meksika’da aynı zamanda “mola yeri” anlamına gelen, yol kenarlarında çoğunlukla çiçeklerle süslenen çarpı veya haç şeklinde uyarı levhaları bulunur. Tam o noktada birinin hayatının beklenmedik bir şekilde sona erdiğini gösterirler.

Bunlara “Descansos” denir.

Estes, özellikle kadınların yirmili yaşlarına gelmeden önce bile binlerce defa öldüklerini söyler.

Bir yola girmek istemişler ama engellenmişler ve samimiyetsiz bir yaşama itilmişlerdir.

...

“Descansos yapmak,” hayatımıza bir göz atmak ve yaşam yolculuğumuzun nerelerinde küçük, nerelerinde büyük ölümler yaşadığımızı belirlemek anlamına gelir.

Estes, kocaman bir kasap kağıdına doğumdan ölüme bir yol çizip, hangi noktalarda benliğimizin ölmüş olabileceğine bakmamız gerektiğini söyler.

Hangi noktalarda kendimizden vazgeçtik?

Hangi noktalarda anlatmaktan vazgeçtik?

Hangi noktalarda umutlarımızdan vazgeçtik?

...

Gidilmemiş yolların, kapanmış patikaların, pusuların, ihanetlerin ve ölümlerin yerlerini belirledikten sonra asıl soruyu sormalıyız:

“Bu ölümün yasını tuttum mu?”

Tutmamız gerektiği halde tutmadığımız yaslara “unuttuklarımız,” çoktan tutmuş olduğumuz yaslara ise “bağışladıklarımız” yazarız.

Yani, aslında bütün süreç, öfkemizi kinden uzaklaştırmak içindir.

Çünkü kin, kendimiz olma yolunu tıkar: sınırsız bir kurban, güceniklik ve intikam hissiyle büyümemizi engeller.

...

Hayatımız, uyum sağlamak için kendimizden vazgeçişlerle doludur. İçtenliğimizden her vazgeçişle bir parçamız ölür. Her ölüm de öfke uyandırır. Biriken öfkeyi dinlediğimizde aslında bize yol gösterdiğini anlarız.

Yola çıkmadan önce, nazik bir anlayışla yarım bıraktığımız yönlerimizin yasını tutmamız, herkesi ama en çok da kendimizi bağışlamamız gerekir.

Böylelikle öfkemiz, önce kedere ve acımaya, sonra anlayışa, en nihayetinde huzurlu bir barışa evrilir.

Kendimizi yine yolda, hayatın içinde buluruz; bu kez daha güçlü, daha bilinçli ve daha özgür.

Kaynaklar:

Clarissa P. Estes - Kurtlarla Koşan Kadınlar

Rollo May - Güç ve Masumiyet

Rollo May - Yaratma Cesareti

Julia Cameron - Sanatçının Yolu