Bu da geçecek

Öğrenci, Budist rahibe gidip meditasyonunun çok kötü geçtiğini, dikkatinin sürekli dağıldığını ve bacaklarının ağrıdığını söyler.

“Geçecek,” der hocası.

Gerçekten de, birkaç hafta sonra öğrenci büyük bir coşkuyla gelir; meditasyonunun müthiş geçtiğini, kendisini farkında, huzurlu ve canlı hissettiğini söyler ve ekler: “Her şey harika.”

“Geçecek,” der hocası.

--

Her halimizin geçici olduğunu biliriz. Ama sanki bütün duygularımız, düşüncelerimiz, hallerimiz sonsuza dek sürecek gibi gelir.

Kendimizin ve sevdiklerimizin ölüme yazgılı olduğunu fark ettiğimizde öyle bir sarsılırız ki, beynimiz deneyimlerimizin özel ve sonsuz olduğunu hissettirir bize.

Marcus Aurelius, kendine “Hepimizinki günübirlik hayatlar; hatırlayanın, hatırlanandan farkı yok, bil ki çok geçmeden hiç kimse ve hiçbir yerde olacaksın.” diye hatırlatırken aynı gerçeği sunar:

Geçici olduğumuzu bilmek yetmez, bunu idrak etmeliyiz.

--

Kanser olan danışanı, Irvin Yalom’a yazdığı mektuba dokunaklı bir cümleyle başlar:

”Hayatın geçici olduğu bilgisine kendimi alıştırmak ve bu bilginin gölgesinde nasıl yaşamam gerektiğini öğrenmek istiyorum.”

Danışan, elbette hayatın geçici olduğunu daha önce de bilir ama hastalıkla karşılaştıktan sonra yaşamın hazlarının hiç olmadığı kadar tatlı gelmesinden yakınır:

“Hastalıkla karşılaşınca, size hem bir şey verildiğini hem de sizden bir şey alındığını anlarsınız.”

--

Irvin Yalom açıklar bu alışverişi: Bizden alınan; özel olduğumuza dair inancımız ve hayatımızın sonsuz olduğuna dair yanılsamadır. Bizi doğanın kanunundan ayrı tutan özel hiçbir şey yoktur.

Bize verilen ise yaşama dair yeni bir bakış açısıdır: Her halimizin geçici olduğunun idraki.

Sadece hayatımızın ve bedenimizin değil; en büyük korkularımızın, kaygılarımızın, endişelerimizin de geçici olduğunun sürekli tekrar geçen bilgisi...

DÜŞÜNCELERİ SERİNLETMEK

David Burns, öfke sorunu yaşayan danışanına ödev verir; sinirli olduğunda aklından geçen düşünceleri henüz sıcakken yazmalı ve içi serinlediğinde değişen düşüncelerini öncekilerin karşısına eklemelidir.

Öfkeliyken “Çocuk gibiyim,” yazar kadın. Serinlediğinde yanına ekler: “Ara sıra olgun davranmamaya hakkım var. Bu beni çocuk yapmaz.”

İçi sıcakken “Dayanamıyorum,” yazar kadın, içi serinlediğinde ise not düşer: “Dayanabilirim. Bu da geçer. Ben nelere dayandım.”

--

Her şey geçer. Özellikle çocukluk fotoğraflarımıza baktığımızda fark ederiz en yoğun duyguların bile nasıl geçtiğini.

O masum halimizden bu halimize, hayatımızın kaç gününü hiç bitmeyeceğini düşündüğümüz korkuyla, stresle, kuşkuyla, endişeyle, panikle, küskünlükle, utançla, güceniklikle ve yalnızlıkla geçirdiğimizi düşününce içimiz daralır.

Boş yere çektiğimiz acıları düşününce büyüyecek olan çocuk halimize acırız.

Dünün olumsuz duygularının bile kaçı kalmıştır ki bugüne?

--

Epikür, sınırlarını fark edebildiğimiz sürece acının ne katlanılmaz, ne de sonsuz olduğunu söyler; ancak uyarmayı ihmal etmez: “Eğer düşüncelerinle acını çoğaltmazsan.”

Kadim bir öyküye göre bir gün, sultanlardan biri, hüzünlendiğinde kendini kaptırmamak, sevindiğinde ise kibirle dolmamak için sihirli bir yüzük ister. Vezirleri düşünür, taşınır ve üzerinde “bu da geçer yahu” yazan bir yüzük verirler.

Çünkü sihre gerek yoktur: Geçiciliğini hatırlamak duygunun üzerimizdeki gücünü azaltır.

Düşüncelerimizle onu çoğaltmamızı engeller.

--

Acının, korkunun, endişenin, kıskançlığın, öfkenin, paniğin hiç bitmeyeceğini düşündüğümüz an bir seçimle baş başa kalırız.

Düşüncelerimizle uzatmadıkça birkaç saat sonra geçecek duygular seline kendimizi bırakacak mıyız, yoksa geçiciliğin idraki ile kendimizi yatıştırıp aklımıza ve kalbimize uygun bir şekilde davranacak mıyız?

Yıllar sonra bir gün; bugünkü fotoğrafımıza bakıp pişmanlık hissetmemek için o görünmez yüzüğü sık sık okşamalı ve Budist rahibin sözlerini fısıldamalıyız:

“Geçecek."

Kaynaklar:

Irvin Yalom - Günübirlik Hayatlar

Marcus Aurelius - Düşünceler

David Burns - İyi Hissetmek